Jak przeczytać umowę kredytu. Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem

Materiał Partnera

Jak przeczytać umowę kredytu

Umowa kredytu to jeden z najważniejszych dokumentów, jakie podpisuje się w życiu prywatnym. Mimo to wiele osób przegląda ją pobieżnie, często w pośpiechu, przy biurku doradcy lub na ekranie telefonu, licząc, że skoro bank przygotował dokument, wszystko jest w porządku. Tymczasem to właśnie w zapisach drobnym drukiem kryją się informacje decydujące o tym, ile naprawdę będą kosztować pożyczone pieniądze i jakie prawa przysługują kredytobiorcy. Kilkadziesiąt minut uważnej lektury może oszczędzić wielu tysięcy złotych i nieprzyjemnych niespodzianek.

Zacznij od formularza informacyjnego

Przed zawarciem umowy kredytu konsumenckiego bank lub firma pożyczkowa ma obowiązek przekazać klientowi formularz informacyjny. To standardowy dokument, który zawiera najważniejsze parametry oferty w jednolitym układzie, dzięki czemu można łatwo porównać propozycje różnych instytucji. Warto poprosić o niego wcześniej i spokojnie przeanalizować w domu, zanim padnie decyzja.

Całkowity koszt i RRSO

Dwie liczby, na które trzeba zwrócić uwagę w pierwszej kolejności, to całkowity koszt kredytu oraz rzeczywista roczna stopa oprocentowania, czyli RRSO. Całkowity koszt pokazuje, ile kredytobiorca zapłaci ponad pożyczoną kwotę. Obejmuje odsetki, prowizje, opłaty i koszty usług dodatkowych, jeśli są obowiązkowe.

RRSO wyraża te koszty w ujęciu procentowym w skali roku. To najlepszy wskaźnik do porównywania ofert, ponieważ oprocentowanie nominalne nie uwzględnia prowizji ani ubezpieczeń. Kredyt z niskim oprocentowaniem może okazać się droższy od konkurencyjnej propozycji, jeśli wiąże się z wysoką prowizją. Warto też sprawdzić, czy umowa wskazuje założenia przyjęte do wyliczenia RRSO.

Prowizja i odsetki od kosztów

Częstą praktyką jest doliczanie prowizji do kwoty kredytu. Klient nie płaci jej od razu, ale w efekcie pożycza ją od banku i spłaca w ratach. W wielu umowach odsetki naliczane są od całej kwoty, łącznie z prowizją i innymi kosztami. Warto zwrócić uwagę na to, jak umowa opisuje całkowitą kwotę kredytu, czyli sumę faktycznie wypłaconą do dyspozycji kredytobiorcy, a jak całkowitą kwotę do zapłaty. Różnica między nimi pokazuje, ile w rzeczywistości kosztuje finansowanie.

Ubezpieczenia i produkty dodatkowe

Do kredytu często dołączane są ubezpieczenia na życie, od utraty pracy lub ubezpieczenie spłaty. Należy sprawdzić, czy są one obowiązkowe, ile kosztują, kto jest uposażonym i w jakich sytuacjach ubezpieczyciel faktycznie wypłaci świadczenie. Zdarza się, że wyłączenia odpowiedzialności sprawiają, iż polisa ma niewielką wartość dla kredytobiorcy. Trzeba też ustalić, czy w razie wcześniejszej spłaty możliwy jest zwrot niewykorzystanej części składki.

Wcześniejsza spłata

Konsument ma prawo spłacić kredyt w całości lub w części przed terminem. Umowa powinna jasno określać, jak wygląda procedura i czy bank może pobrać rekompensatę za wcześniejszą spłatę. Przy spłacie przed terminem kredytobiorcy przysługuje obniżenie całkowitego kosztu kredytu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy. Warto sprawdzić, czy zapisy umowy nie utrudniają skorzystania z tego prawa.

Zmiany opłat i oprocentowania

Wiele umów przewiduje możliwość zmiany oprocentowania, opłat i prowizji w trakcie trwania kredytu. Zapisy dotyczące tych zmian powinny wskazywać konkretne, przejrzyste przesłanki, a nie dawać bankowi swobody w podnoszeniu kosztów. Niejasne klauzule, na przykład pozwalające zmienić opłaty z bliżej nieokreślonych ważnych przyczyn, mogą zostać uznane za niedozwolone.

Zabezpieczenia i skutki opóźnień w spłacie

Umowa określa także, co się stanie, gdy kredytobiorca nie zapłaci raty w terminie. Warto sprawdzić wysokość odsetek za opóźnienie, opłat za monity oraz warunki, na jakich bank może wypowiedzieć umowę. Jeśli kredyt jest zabezpieczony, na przykład poręczeniem, wekslem lub przewłaszczeniem samochodu, trzeba dokładnie zrozumieć, jakie konsekwencje poniesie poręczyciel lub co stanie się z zabezpieczonym mieniem.

Prawo odstąpienia od umowy

Przy kredycie konsumenckim kredytobiorca może odstąpić od umowy bez podawania przyczyny w ciągu czternastu dni od jej zawarcia. Wystarczy złożyć oświadczenie i zwrócić wypłaconą kwotę wraz z odsetkami za okres korzystania z pieniędzy. Umowa powinna zawierać informację o tym prawie oraz wzór oświadczenia.

Co jeśli umowa zawiera błędy

Ustawa o kredycie konsumenckim nakłada na kredytodawców szczegółowe obowiązki informacyjne. Gdy umowa ich nie spełnia, na przykład nie zawiera wymaganych informacji, podaje je w sposób niejasny lub błędnie, konsument może skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Polega ona na tym, że kredytobiorca zwraca wyłącznie pożyczony kapitał, bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy. Jeśli część kosztów została już zapłacona, można domagać się ich zwrotu.

Sankcja kredytu darmowego wymaga złożenia kredytodawcy pisemnego oświadczenia, a przepisy ograniczają czas, w jakim można z niej skorzystać. Orzecznictwo w tych sprawach dynamicznie się rozwija, także za sprawą wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dlatego przed podjęciem kroków warto skonsultować umowę z prawnikiem specjalizującym się w sporach z instytucjami finansowymi. Analiza wykaże, czy w konkretnym dokumencie występują uchybienia uzasadniające sankcję kredytu darmowego i jakie są realne szanse na jej uwzględnienie.

Nie podpisuj w pośpiechu

Najważniejsza zasada jest prosta. Każdą umowę kredytu warto przeczytać w całości przed podpisaniem, a niejasne zapisy wyjaśnić z przedstawicielem banku, najlepiej na piśmie. Przy dużych kwotach lub skomplikowanych produktach dobrze jest poprosić o opinię niezależnego eksperta. Świadomy kredytobiorca nie tylko wybiera tańszą ofertę, ale też lepiej zna swoje prawa, gdy w trakcie spłaty pojawią się wątpliwości.

Artykuł sponsorowany

Redakcja faceci.com.pl

Jesteśmy zespołem, który z pasją zgłębia świat biznesu, technologii i motoryzacji. Chętnie dzielimy się naszą wiedzą z czytelnikami, prezentując nawet najbardziej złożone zagadnienia w przystępny i ciekawy sposób. Naszą misją jest inspirować i ułatwiać zrozumienie nowoczesnych trendów każdemu mężczyźnie.

Wszystkie wpisy tego autora


Czytaj także